Door Bob van Soolingen op 20 juni 2018

Positie van vrije pers op hogescholen en universiteiten zorgwekkend

Utrecht, 20 juni 2018. De onafhankelijkheid van vrije pers aan hogescholen en universiteiten is in het geding, blijkt uit een inventarisatie van het Interstedelijk Studenten Overleg. Uit de inventarisatie blijkt onder andere dat ongeveer de helft van de grote hogescholen geen vrije pers heeft, dat redacties van instellingsbladen in bepaalde gevallen worden samengesteld door het CvB en dat sommige redacties onderdeel uitmaken van de afdeling Communicatie. Tom van den Brink van het ISO: ’’Dit is een zorgwekkend signaal waar de minister actie op moet ondernemen. Vrije pers is de waakhond van de ‘lokale democratie’ op universiteiten en hogescholen.’’

Resultaten

Op basis van een zestal indicatoren is gekeken naar de onafhankelijkheid van bladen op instellingen, waaruit blijkt dat er nog grote stappen gemaakt moeten worden. Uit de inventarisatie wordt duidelijk dat voor kleine hogescholen vrijwel geen officiële instellingsbladen worden uitgegeven, en voor de ‘grotere’ hogescholen slechts iets meer dan de helft een instellingsblad heeft dat nieuws voor studenten en medewerkers uitbrengt. Universiteiten zijn wel allemaal gerelateerd aan een instellingsblad, maar zijn (net als hogescholen) toch vaak op een bepaalde manier verbonden aan de communicatieafdeling van hun instelling. Dit lijkt een teken van afname van de persvrijheid vanwege de verschillende doelen en belangen die instellingsbladen en communicatieafdelingen hebben. Daarnaast beschikken veel instellingsbladen over een redactieraad, maar deze raden worden veelal aangesteld door het College van Bestuur van de instelling. Dit staat haaks op de gang van zaken bij de doorsnee dagbladen en omroepen en is een beperkende factor voor de vrije pers. De oprichting van een stichting zou van nut kunnen zijn om de afstand tussen het College van Bestuur en de redactie te vergroten, maar van de 14 (grote) hogescholen en 14 universiteiten hebben maar 5 een dergelijke stichting.

Ruimte voor extra onderzoek

Persvrijheid is zeer belangrijk, omdat het van bestuurders vraagt om zorgvuldige verantwoording over hun besluiten af te leggen en omdat het ervoor zorgt dat medezeggenschappers goed geïnformeerd kunnen worden. Het ISO roept de minister dan ook op om onderzoek te doen naar de positie en onafhankelijkheid van pers op universiteiten en hogescholen. De studentenorganisatie heeft een eerste inventarisatie gedaan, maar kan niet alle aspecten die van belang zijn zelf onderzoeken. De vraag is namelijk of de onafhankelijkheid ook overeenkomt met wat (online) op papier staat. Structureel onderzoek is dus essentieel voor verbetering.

Trouw en NRC schreven er een stuk over.