Door Jeroen Wienen op 12 april 2017

Staat van het Onderwijs: wat valt op?

Talent wordt niet optimaal benut, door te grote schoolverschillen. Dat concludeert de Inspectie van het Onderwijs in de Staat van het Onderwijs. Op deze pagina vind je de belangrijkste bevindingen voor het hoger onderwijs.

Tevredener studenten, zorg om studiesucces hbo
De meeste opleidingen in het hoger onderwijs waren in 2016 van voldoende kwaliteit en de studentevredenheid neemt toe. In het hoger beroepsonderwijs is de kwaliteit verhoogd en is de lat hoger komen te liggen. Tegelijkertijd kampt het hoger beroepsonderwijs met hardnekkige problemen rond studiesucces. In het hbo vallen veel eerstejaars uit en veranderen veel studenten van studie, waarbij studiewissel vaak tot vertraging of uitval leidt. Ook daalt in het hbo al jaren het aandeel studenten dat na vijf jaar een diploma heeft gehaald.

In het wo neemt het studiesucces wel toe. Minder eerstejaars vallen uit en steeds meer studenten studeren binnen vier jaar af. Wel wisselen veel studenten in het wo van studie, maar dat leidt bij hen minder tot vertraging en uitval.

Grote verschillen tussen groepen studenten

Er zijn grote verschillen in studiesucces tussen groepen studenten. Mannen doen het minder goed dan vrouwen. Studenten met een niet-westerse migratie- achtergrond halen minder vaak tijdig een diploma. In het hbo hebben studenten van ouders met een lager inkomen minder studiesucces.

SvhO

Instroom in beweging
Het aandeel gediplomeerden uit het voortgezet onderwijs en het mbo dat het hoger onderwijs instroomt, daalde de laatste jaren. Vooral mbo’ers stromen minder vaak in. In het studiejaar 2016/2017 zet deze daling niet verder door. Vanuit de groep mbo’ers met een niet-westerse migratieachtergrond stromen meer studenten door naar een hbo-opleiding; het verschil met mbo’ers met een westerse of zonder migratieachtergrond neemt af. Het opleidingsniveau en het inkomen van de ouders hebben ook invloed op de kans dat een student in het hoger onderwijs instroomt.

Selectie aandachtspunt
Bij selecterende bacheloropleidingen met een numerus fixus stromen mannen, studenten met een niet-westerse migratieachtergrond, studenten met lager opgeleide ouders en studenten uit de lagere inkomenscategorieën minder vaak in. Bacheloropleidingen die eigen selectiecriteria hanteren, selecteren behalve op toetsresultaten en cijferlijsten vaak ook op motivatie en persoonskenmerken van studenten. Ook in selecterende masteropleidingen stromen relatief minder mannen en studenten met een niet-westerse migratieachtergrond in.

Docenten van belang voor studiesucces
Docenten bepalen mede het studiesucces van studenten. Studenten zijn over het algemeen tevreden over de vakinhoudelijke kennis van docenten. Naast vakkennis zijn didactische vaardigheden van docenten belangrijk: net als in andere onderwijssectoren hangen de prestaties van studenten daarmee samen. Dat onder- streept het belang van professionalisering van docenten in het hoger onderwijs.

Tevredenheid over vakinhoud lerarenopleidingen

Lerarenopleidingen vormen een belangrijk startpunt voor leraren in het primair en voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs. Afgestudeerden van eerstegraads lerarenopleidingen in hbo en wo zijn zeer tevreden over de vakinhoudelijke basis die ze in hun studie hebben meegekregen. De tevredenheid van afgestudeerden van universitaire lerarenopleidingen (ulo’s) over de voorbereiding op pedagogisch- didactische vaardigheden is wisselend.

Dalende instroom pabo’s
Het aantal studenten dat begint aan een pabo is in de afgelopen twee jaar sterk gedaald van ruim achtduizend in 2014 naar iets meer dan zesduizend in 2016. In 2016 nam de instroom weer licht toe. Er starten vooral minder mbo’ers. De invoe- ring van de vooropleidingseisen voor aardrijkskunde, geschiedenis en natuur en techniek is een belangrijke oorzaak van deze daling. Wel is nu de uitval in het eerste jaar fors afgenomen, vooral onder studenten met een mbo-vooropleiding.


Het bovenstaande komt uit ‘De Staat van het Onderwijs’. Het hele verslag vind je hier.